GNU/Linux İçin Güncel DOSBox Rehberi

Blogumda daha önce DOSBox konusunda bir yazı yazmıştım. sonradan yazıyı gözden geçirince bir sürü can alıcı noktayı atladığımı düşündüm. Yazıyı güncellemeye elim varmadığı için eski yazı öyle kaldı. Açık Günlük’ü yeniden hayata döndürünce dedim ki DOSBox hakkında daha kapsamlı yeni bir yazı yazayım. GNU/Linux ile ilgili ilk blog yazım DOSBox oldu. DOSBox’ın kılavuzunda olduğu gibi soru cevap tarzında hazırladığım yazıma başlıyorum.

DOSBox Nedir?

DOSBox, çeşitli işletim sistemlerinde çalışabilen bir DOS emülatörü. SDL kütüphanelerini kullanıyor. DOSBox ayrıca 286 ve 386 işlemcilerini, eski monitör tiplerini ve ses kartlarının emülasyonunu yapabiliyor. GNU/Linux, Windows, MacOSX ve aklınıza gelebilecek her türlü BSD türevi ve diğer bir sürü alternatif işletim sistemi için sürümü var. GNU GPL 2.0 lisansına sahip. Yani bir özgür yazılım. DOSBox ile DOS günlerinde çalıştırdığınız yazılımları ve oyunları modern sistemlerde çalıştırmanız mümkün. Hatta Windows 3.1 kurulumu bile yapılabiliyor.

DOSBox’ı Nasıl Edinebilirim?

Öncelikle MacOS X ve windows kullanıcıları DOSBox’ın resmi sitesinde kurulum dosyalarını indirerek sistemine rahatça kurabilir. GNU/Linux kullanıcısı iseniz buna da lüzum yok. Kullandığınız dağıtımın(Ubuntu, Debian, Arch…) yazılım deposundan kurabilirsiniz.

DOSBox’ın Nasıl Kurarım?

GNU/Linux kullanıcıları DOSBox’ı kullanmakta oldukları dağıtımın(Ubuntu, Debian, Arch….) yazılım merkezinden bir kaç tıklama ile kurabilir. Çünkü aşağı yukarı tüm GNU/Linux dağıtımlarının yazılım depolarında mevcut. Dilerseniz konsoldan, dağıtımınıza özel paket sistemi komutlarını kullanarak da kurmanız mümkün. Sırasıyla Ubuntu türevleri (Linux Mint vs.) ve Debian için kurulum komutları şunlar:

Ubuntu Türevleri için: (sorulduğunda kullanıcı şifrenizi girmeniz gerekiyor)

sudo apt install dosbox

Debian için (kurarken root olmayı unutmayın)

apt install dosbox

DOSBox’ı Nasıl Çalıştırırm?

DOSBox’ı sistemize kurmuşsanız konsoldan dosbox komutunu yazarak veya menüden dosbox simgesine tıklayarak çalıştırabilirsiniz. Çalıştırdığınız zaman karşınıza pencere içinde çalışan eski DOS komut satırı ekranı çıkacak. Bundan sonrası ise DOS komut bilginize kalmış. DOSBox’tan çıkmak için DOS komut ekranına exit yazmanız yeterli.

Hayır! Eskiden biraz DOS ile aşinalığınız varsa, dizin işlemleri (cd, cd.., dir) gibi komutları biliyorsanız, çalıştırılabilir dosya türlerini(*.exe, *.bat, *.com) de tanıyorsanız hiç zorluk çekmeden kullanabilirsiniz. Hatta DOS ile hiç uğraşmadıysanız bile bu yazıyı sonuna kadar okuduktan sonra gerekli komutları öğrenmiş olacaksınız!

Dosbox penceresi

DOSBox’ı Açtım. C: Disk Sürücüm Nerde?

DOSBox’a hoşgeldiniz! Her yeni DOSBox kullanıcısnın ilk karşılaştığı problem bu olsa gerek. Çünkü DOSBox alıştığınız gibi C: disk sürücünüzden açılmıyor. Z: adlı bir sanal sürücüden açlıyor. Belki C: komutunu girseniz C: sürücüsüne geçebilirsiniz. Denediniz ama bu da mümkün değil. “C:” komutunu girdiğinizde C: diye bir sürücünün olmadığına dair bir hata mesajı alacaksınız. Peki neden? Burada basit bir mantık söz konusu. DOSBox tanımlamadığınız hiçbir sürücüyü tanımaz. Tanıtmanız ve DOSBox’a bağlamanız gerek.

C: Sürücümü Nasıl DOSBox’a Tanıtıp Bağlarım?

Örneğin Engin adlı kullanıcı yeni DOSBox kullanmaya başlamış olsun. Özgür’ün öncelikle C: sürücüsü olarak kullanacağı bir dizin belirlemesi veya oluşturması lazım. Bu da Özgür’ün bilgisayarındaki ev dizini ( yani /home/ozgur) dizini altındaki dos dizini olsun. Dizin adı önemli değil, DOS kurallarına uygun herhangi bir dizin (ahmet, mehmet, oyun, cdos vs…) ismi olabilir. C: olarak kullanacağımız dizinin yol adresi /home/ozgur/dos olacaktır. Bunu bir yere not edelim. Sıra geldi bu dizini C: sürücüsü olarak DOSBox’a tanıtıp bağlamaya. DOSBox’ın komut satırına gireceğiniz şu komut C: sürücünüzü sisteme tanıtır:

mount C /home/ozgur/dos

Örneğin Mahmut isimli bir başka kullanıcı ev dizini altındaki oyun adlı dizini C: sürücüsü olarak atayıp bağlamak istese bu sefer mount C /home/mahmut/oyun yazacaktı. Bu kadar basit. Şu bildik komutla da artık C: sürücümüze geçebiliriz:

C:

Tebrikler, C: sürücümüzü tanıtıp DOSBox’a bağladınız! Artık /home/ozgur/dos dizini içinde bulunan bütün dosyalar klasörler ve alt dizinler DOSBox’ta C: sürücüsü altındaymış gibi gözükecek. Bu dizin altındaki herşeye DOSBox’tan erişebileceksiniz! cd komutu ile C: sürücüsü altındaki herhangi bir dizine girebilirsiniz. cd.. komutu ile de bulunduğunuz dizinin bir üst dizinine geri dönebilirsiniz. dir komutu ile bulunduğunuz dizinin içinde mevcut olan alt dizin ve dosyaları listeleyebilirsiniz. Eğer dizinin içeği çok kalabalıksa bu listelemeyi dir/p komutu ile sayfa sayfa yapabilirsiniz. Bulunduğunuz dizindeki *.exe, *.bat, *.com uzantılı dosyaları dosyanın ismini uzantılı (örneğin dosya.exe) veya uzantısız olarak (örneğin dosya) yazarak çalıştırabilirsiniz. Buarada hemen şu soru akla gelebilir: “Acaba ev dizinimizin tümünü C: sürücüsü olarak kullansak olur mu?” Olur, DOSBox bunu yapabilir ama tüm ev dizinizi veya tüm bir harddisk sürücüsünü DOSBox’ın kullanımına ayırmak oldukça riskli. O yüzden bizim örneğimizde olduğu gibi bir dizin belirleyip bununla sınırlı kalmak oldukça makul ve risksiz bir seçenek.

DOSBox Açıkken C: Sürücüsü Olarak Kullandığım Dizine Dosya veya Dizin Kopyaladım Ama DOSBox’ta görünmüyor?

Gayet normal. Çünkü DOSBox, C: sürücüsü olarak kullandığınız dizinin ilk içeriğini yani siz DOSBox’ı açtığınız andaki halini hatırlar. Dolayısıyla DOSBox çalışırken sonradan ekleyeceğiniz dizin veya dosyaları görmeyecektir. Ama endişe etmeyin. DOSBox’ı tekrar çalıştırdığınızda yeni eklediğiniz dizin veya dosyalar kullanıma hazır bir şekilde orada sizi bekliyor olacak.

DOSBox’ta Klavyem Neden Türkçe Değil?

Halen GNU/Linux dağıtımlarının yazılım depolarından kurduğumuz DOSBox sürümlerinde ön tanımlı klavye İngilizce olarak ayarlı. Yeni sürümlerde ise (ki bunlar hala debian ve linux mint gibi yazılımların depolarında yok) sistemin klavye düzenini otomatik olarak alarak DOSBox’ın klavye düzenini sisteminizinkine adapte ediyor. Türkçe karakterlerde ve noktalama işaretlerinde sorun yaşıyorsanız muhtemelen eski sürümlerden birini kullanıyorsunuz. Ama hiç dert değil! şu komutla klavyemizi hemen Türkçe’ye çevirebiliriz:

keyb tr

Hepsi bu!

DOSBox Disket Sürücüsünü Görmüyor?

C: sürücüsü bahsinde şöyle demiştik: “DOSBox tanımlamadığınız hiçbir sürücüyü tanımaz. Tanıtmanız ve DOSBox’a bağlamanız gerek” Disket sürücü için de aynı şey geçerli. Önce tanımlamanız gerekli. Eğer hala disket sürücünüz varsa sisteminize tanıtmanız lazım. Nasıl mı? Şu komutla:

mount A: /dev/fd0

Böylece disket sürücünüz DOSBox’a A: sürücüsü olarak bağlanmış oluyor. Araya girerek şunu söylemek istiyorum; Disket sürücüler günümüz bilgisayarlarında tamamenortadan kalkmak üzere. Ayrıca çoğu GNU/Linux dağıtımında disket sürücüler ön tanımlı olarak kapalı geliyor. Sisteme bağlamak için bir kaç komut yazmanız gerekli. Size tavsiyemiz disket sürücü yerine, kullanmak istediğiniz disketin disk görüntü dosyasını(imaj) sisteme bağlamak. Böylesi daha pratik. Disk görüntülerini DOSBox’a nasıl bağlayacağınızı da bir kaç balık sonra size anlatacağım.

Disket Sürücüsü Tamam Ama DOSBox CD/DVD Sürücümü de Görmüyor?

Eh, burada da harfi harfine aynı şeyleri söyleyeceğiz. “DOSBox tanımlamadığınız hiçbir sürücüyü tanımaz. Tanıtmanız ve DOSBox’a bağlamanız gerek” Disk sürücünüzü bağlamak için vereceğiniz komut şu:

mount D: /media/cdrom -t cdrom

Burada da kara çalı gibi araya girmesem olmaz: Modern Ubuntu türevi dağıtımlarda CD/DVD sürücüleri, içindeki birimin etiketi ile adlandırıldığı için sürücünün bağlanmasından çok CD/DVD’nin bağlanması gibi bir yaklaşım söz konusu. Bu yüzden içinde ne olursa olsun her seferinde aynı sürücüyü bağlamak gibi bir şansımız yok. Öyleyse sürücüyü bağlamak yerine iso, cue/bin vs. gibi disk görüntü dosyalarını(imaj) bağlamak daha pratik olabilir.

Peki İmaj Dosyasını, Yani Disk Görüntüsünü DOSBox‘a Nasıl Bağlarım?

Disket sürücüleri veya CD/DVD sürücülerini bağlamak yerine disket veya CD/DVD disk görüntülerini DOSBox’a bağlamanın pratik olduğunu söylemiştik. Şimdi bunu nasıl yapacağımızı görelim. Disket disk görüntüsü olarak adlandırdığımız dosyalar *.img, *.ima, *.fdd, *.fdi, *.nfi ve *.d88 uzantılı dosyalardır. örneğin C: sürücüsü altındaki disk.img DOSBox’a A: disket sürücüsü olarak bağlamak için:

imgmount A: disk.img -t floppy veya

imgmount A: disk.img

yazmamız yeterli.

CD/DVD disk görüntüsü olarak kullanılan dosyaların uzantısına ise hiç yabancı değiliz. Bunlar *.iso ve *.cue/bin uzantılı dosyalar. Cue/bin uzantılı dosyalarda dikkat etmemiz gereken şey bunların biri *.cue diğeri *.bin uzantılı iki parça halinde gelmesi ve bunlardan sadece *.cue uzantılı olanların bağlanması. Diğeri bağlanmasa da bilgi içeriyor ve bu iki dosyanın bir arada tutulması gerekiyor. disk.iso adlı bir dosyayı D: cdrom sürücüsü olarak bağlamak için yapmamız gereken şey şu komutu yazmak:

imgmount D: disk.isot iso veya

imgmount D: disk.iso

disk.cue ve disk.bin isimli iki dosyadan oluşan bir cue/bin disk görüntüsünü D: sürücüsüne cdrom olarak bağlamak için gereken şey de şu komutu yazmak:

imgmount D: disk.cuet iso veya

imgmount D: disk.cue

Dikkat etmemiz gereken tek şey, ister disket disk görüntüsü, ister iso veya cue/bin disk görüntü dosyalarını bağlarken dosyanın tam yolunu vermek önemli. disk.iso adlı dosyam C: sürücüsü altındaki iso dizininin içinde olsa idi yazacağım komut imgmount D: c:\iso\disk.iso şeklinde olacaktı.

DOSBox Pencerede Açılıyor. Nasıl Tam Ekran Yaparım?

Evet DOSBox ön tanımlı olarak pencerede açılır. Ama Alt+Enter tuşlarına basarak tam ekran yapabilirsiniz. Aynı tuş kombinasyonu ile tam ekrandan çıkabilirsiniz.

Herşey Güzel Ama DOSBox’ı Her Çalıştırdığımda Bu Komutları Yazmak Zorunda mıyım?

Haklısınız. Önce klavyenizi Türkçe yapmak için, sonra dos dizininizi C: sürücüsü olarak bağlamak için, sonra C: sürücüsüne geçmek için, sonra varsa disket ve CD/DVD sürücülerinizi bağlamak için bir sürü komut yazmak zorundasınız. Ama DOSBox’ın yapılandırma (konfigürasyon) dosyası ve bu dosyadaki [autoexec] kısmından haberdarsanız DOSBox’ın tüm bu saydığımız işlemleri açılışta otomatik olarak yapmasını sağlayıp büyük bir külfetten kurtulabilirsiniz.

Yapılandırma Dosyası Nedir? Nerede Bulunur? Nasıl Düzenlenir

Yapılandırma dosyanız /home/kullanıcıadı/.dosbox dizini altında bulunan *.conf uzantılı bir dosyadır ve DOSBox’ın çalışırken kullandığı tüm ayarların yanısıra başlangıçta otomatik olarak yaptığı tüm işlemler ( autoexec) bu dosyada yazılıdır. Yapılandırma dosyası dosbox-x.xx.conf şeklinde bir dosyadır. Buradaki X.XX bir sayı olup dosbox’ın sürüm numarasıdır. .dosbox dizinin adının başındaki noktadan da anlayabileceğiniz gibi bu dizin gizli bir dizindir ve dosya yöneticisinde görmeniz için (thunar, nautilus, dolphin, pcmanfm…) Ctrl +H tuşlarına basarak gizli dosyaları gösterme özelliğini etkin hale getirmelisiniz. Yapılandırma dosyasını herhangi bir metin düzenleme programı (mousepad, leafpad, geany, kate, gedit, nano, vim, emacs) ile düzenleyebilirsiniz.

DOSBox’ın Açılışta Otomatik Olarak Yapmasını İstediğim Şeyleri Konfigürasyon Dosyasına Nasıl eklerim?

Her düzenleme işleminde olduğu gibi burada da ilk yapmanız gereken şey dosbox-x.xx.conf dosyanın herhangi bir hatalı düzenleme durumunda bozulup kullanılmaz hale gelmesini engellemek için dosyayı emin bir yere yedeklemek. Ama büyük bir hata yapıp dosyayı kaybederseniz, yedeğiniz de yoksa tek yapmanız gereken şey /home/kullanıcıadı/.dosbox altındaki hatalı dosyayı silmek. DOSBox’ı yeniden açtığınızda ön tanımlı konfigürasyon dosyası yeniden oluşturulur. Dosyayı herhangi bir metin düzenlem programı ile açtığınızda en altlarda [autoexec] ile başlayan bir kısım göreceksiniz. İşte DOSBox’ın ilk açılışta otomatik olarak çalışmasını istediğiniz komutlar buraya yazılıyor. Komutlarımızı mantık sırasına koyarak buraya ekleyip dosyamızı kaydettiğimiz zaman DOSBox bundan sonraki açılışta bu komutları otomatik olarak yapmış bir şekilde karşınıza gelecektir. Örneğin klavyemizi Türkçe yapıp, C: sürücüsü olarak kullandığımız dizini ( /home/kullanıcıadı/dos) DOSBox ‘a ekleyip sonra da C: sürücüsüne geçmek için [autoexec] bölümüne ekleyeceğimiz kod satırları şöyle olacaktır:

keyb tr

mount C: /home/kullanıcıadı/dos (burada kullanıcı adı yerine GNU/Linux’taki kullanıcı adınızı yazmanız gerek)

C:

Yapılandırma dosyalarına ekleyeceğiniz komutlar konusunda bir mantık sırasından bahsetmiştik. Örneğin bu örnekteki işlemleri yapmak için C: komutunu mount C: /home/kullanıcıadı/dos komutundan önce girseydik C: sürücüsü henüz tanımlı olmadığı için DOSBox açılışında hata mesajı alacaktık. İşte birbirinin girdileri üzerinde çalışan bu tür komutlarda mantıksal sıralamaya dikkat etmek gerekiyor.

Dosbox’ı Herhangi Bir Programı Otomatik Açmak Üzere Yapılandırabilir miyim?

Elinizi korkak alıştırmayın. Elbette bunu yapabilirsiniz. Bunun için dosbox-x.xx.conf dosyasının [autoexec] kısmı en büyük yardımcınız olacaktır. Örneğin /home/kullanıcıadı/dos/sea (yani DOSBOX’ta C:\SEA) klasörü altındaki sea.exe (ki kendileri eskiden kullanılan bir resim gösterci programıdır) dosyasını DOSBox’ın açılışında otomatik olarak çalıştırmak için yapmamız gereken şeyler şudur: Önce DOSBox’ın C: sürücüsünün altındaki sea dizinine geçmesini sağlayacağız. Sonra da bu dizindeki SEA.EXE’yi çalıştırarak programı açmasını sağlayacağız. Bu sefer [autoexec] bölümüne 3 satır daha fazla kod ekleyeceğiz:

keyb tr

mount C: /home/kullanıcıadı/dos

C:

cd SEA

SEA.EXE

EXIT

SEA Resim Gösterici Programı

Böylece DOSBox her açıldığında SEA Fotoğraf gösterici programı otomatik olarak çalıştırılacaktır. Eskiden (Windows 95 öncesi zamanlarda) DOS yüklü bilgisayarı doğrudan Norton Commander’ı açacak şekilde yapılandırmak oldukça iyi bir fikirdi mesela. Peki hepsini anladık ama sondaki EXIT ne işe ayarıyor? O da SEA programını kapattığımızda DOSBox’tan otomatik olarak çıkmamızı sağlıyor. Şimdi bir işlem daha yapıp GNU/Linux masaüstümüzde bir kısayol oluşturup simge olarak da SEA programının *.ico uzantılı simgesini gösterelim. Böylece DOSBox komut satırı ile uğraşmadan SEA programını çift tıklama ile doğrudan masaüstünden çalıştırmış oluyoruz.

Peki Birden Fazla Programı Ayrı Masaüstü Kısayolu Oluşturarak DOSBox Komut Satırı İle Çalıştırmak Mümkün mü?

Evet bu da mümkün. DOSBox’ı ayrı ayrı yapılandırma dosyaları ile çalıştırabiliyor olmamız bu kolaylığı bize sağlıyor. Önemli olan her program için ayrı ayrı konfigürasyon dosyası yazmak ve her program için DOSBox’ı o programa özel konfigürasyon dosyasını okuyarak açaçak şekilde açılış komutu verebilmek. Hemen bir örnek ile konuyu açıklayalım. /home/kullanıcıadı/dos/AAA (yani DOSBOX’ta C:\AAA) dizini altındaki AAA.EXE dosyası tarafından çalıştırılan AAA adlı program ve /home/kullanıcıadı/dos/BBB (yani DOSBOX’ta C:\BBB) dizini altındaki BBB.EXE dosyası tarafından çalıştırılan BBB adlı oyun için ayrı ayrı çalıştırma kısayolları yapmak isityoruz. İlk yapmamız gereken şey AAA adlı DOS programı ve BBB adlı DOS oyunu için konfigürasyon dosyası yazmak. Hemen /home/kullanıcıadı/.dosbox dizini altında bulunan dosbox-x.xx.conf adlı dosyamızı iki adet ayrı kopya oluşturup birini AAA-dosbox-x.xx.conf diğerini de BBB-dosbox-x.xx.conf olarak adlandıralım. AAA-dosbox-x.xx.conf AAA adlı DOS programının, BBB-dosbox-x.xx.conf ise BBB adlı dos oyunun konfigürasyon dosyası olacak. AAA programını çalıştırmak için konfigürasyon dosyamızın [autoexec] kısmında vermemiz gereken komutlar şöyle olmalı: Önce klavyemizi Türkçe olarak ayarlayalım. Sonra dos dizinimizi C: disk sürücüsü olarak baplayalım. Sonra C: sürücüsüne geçelim. Sonra bu sürücü üstündeki AAA dizinine girelim. Sonra da AAA.EXE’yi çalıştıralım. Yani konfigürasyon dosyamın [autoexec] kısmı şöyle olmalıdır:

keyb tr

mount C: /home/kullanıcıadı/dos

C:

cd AAA

AAA.EXE

EXIT

Kaydedip dosyamızı kapatalım. Aynı işlemi BBB-dosbox-x.xx.conf dosyası için yapalım. Bu sefer dosyamızın [autoexec] kısmı şöyle olacaktır:

keyb tr

mount C: /home/kullanıcıadı/dos

C:

cd BBB

BBB.EXE

EXIT

İşimiz neredeyse bitmek üzere. Peki DOSBox’ı kendi ön tanımlı konfigürasyon dosyası ( /home/kullanıcıadı/.dosbox klasörü altındaki dosbox-x.xx.conf dosyası) dışında başka konfigürasyon dosyaları ile nasıl çalıştırabiliyoruz? DOSBox’ı herhangi bir yapılandırma dosyası ile çalıştırmak için gerekli olan komut:

dosbox -conf /yapılandırma/dosyasının/yol/adresi

şeklindedir. Yani DOSBox’ı çalıştıracağımız konfigürasyon dosyası sistemimizin neresinde olursa olsun yolunu belirttiğimiz sürece hiç bir sıkıntı yok. Bizim örneğimizde AAA be BBB için yazdığımız yapılandırma dosyaları kendi klasörlerinde bulunsun. (yani /home/kullanıcıadı/dos/AAA ve /home/kullanıcıadı/dos/BBB dizinlerinin altında) Buna göre AAA programını ve BBB oyununu çalıştırmak için vereceğimiz komutlar sırasıyla

Kısayol oluşturma

dosbox -conf /home/kullanıcı adı/dos/AAA/AAA-dosbox-x.xx.conf

dosbox -conf /home/kullanıcı adı/dos/BBB/BBB-dosbox-x.xx.conf

şeklinde olacaktır. Masaüstümüzde ili ayrı kısayol (uygulama başlatıcı) oluşturup komut kısmına bu komutları yazdığımızda artık doğrudan AAA ve BBB’yi çalıştıran iki ayrı uygulama kısayolu elde etmiş olacağız. Hepsi bu!

Konfigürasyon Dosyasının [autoexec] Dışında Ne Tür İşlevleri Var?

DOSBox’ın her türlü özelliğini konfigürasyon dosyasından ayarlayabilirsiniz. DOSBox’ın tam ekranda / pencerede çalışma durumu, tam ekran / pencere çalışma çözünürlüğü, cpu ayarları, ses özellikleri, mouse’u DOSBox ekranı içine kilitleme, EMS, XMS, UMB gibi dosya sistemi seçeneklerini hep bu yapılandırma dosyasından ayarlayabilirsiniz. bu konuda internette oldukça fazla kaynak var. Ayrıca yapılandırma dosyasının içindeki açıklamalar da oldukça anlaşılır ve yeterli.

Eski DOS Oyunlarımı DOSBox’ta Oynayabilir miyim?

Elbette oynayabilirsiniz. PC oyun tarihinin altın sayfası olan 1990-1997 arasındaki DOS oyunları devrinin neredeyse bütün oyunları sorunsuz bir şekilde çalışıyor. Hatta http://www.gog.com gibi oyun mağazaları DOSBox ile paketledikleri eski DOS oyunlarının yasal satışı konusunda oldukça büyük başarı elde etti.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s